گفتگو با کافکا، گوستاو یانوش

📚گفتگو با کافکا

🌊 گوستاو یانوش

🌊ترجمه‌ی فرامرز بهزاد

🌊انتشارات خوارزمی

📕جلد سخت

📜کاغذ کاهی ضخیم، 271 صفحه

🍀کیفیت: نو

نویسندهٔ این کتاب، گوستاو یانوش، به‌هنگام آشنایی خود با فرانتس کافکا در ۱۹۲۰، جوان هفده‌ساله‌ای است شیفتهٔ کتاب و ادبیات که داستان و شعر می‌نویسد و گاهی هم آنها را در روزنامه‌ها و مجلات ادبی پراگ منتشر می‌کند. هم‌صحبت او نویسنده‌ای است که با انتشار داستان‌ها و مجموعهٔ داستان‌هایی چون مسخ، گروه محکومین و پزشک دهکده، در محافل ادبی پراگ کسب شهرت کرده‌ است. برخورد اول محصل هفده‌ساله و نویسندهٔ سی و هفت‌ساله را پدر یانوش که دوست اداری دکتر کافکای حقوقدان است ترتیب می‌دهد تا یانوش نظر کافکا را دربارهٔ اشعار خود بشنود و راهنمایی شود. ولی این برخورد، ملاقات‌های دیگری را در پی دارد که کافکا از آنها روی‌گردان نیست. یانوش تقریباً هر روز، حدود نیم ساعت مانده به‌پایان وقت اداری، به‌دیدن کافکا می‌رود و از هر دری سخن به‌میان می‌آورد. او که جوانی است تشنهٔ درک حقیقت زندگی و واقعیات جهان (و به‌قول کافکا کتاب‌ها و مجلات را «می‌بلعد»، یک دفتر خاطرات و دفترهایی هم برای کوشش‌های ادبی خود دارد. دفتری را هم به‌یادداشت‌کردن شنیده‌ها و خوانده‌هایش اختصاص داده‌ است. با این یادداشت‌ها می‌خواهد حرف‌های دیگران را سبک سنگین کند و برای مسائل زندگی خود راه‌حلی بیابد. کافکا را انسانی فهیم و با حسن نیتی دیده‌ است که می‌تواند هر مسئله‌ای را با او در میان بگذارد و عقیده‌اش را بپرسد. این است که در گفت‌و‌گوهای خود با او، تنها پرسنده و شنونده نیست، بلکه عقاید ثابتی دارد، از کافکا «حرف می‌کشد»، با او جر و بحث هم می‌کند و پس از هر ملاقات، گفته‌های او را مانند بسیاری از شنیده‌ها و خوانده‌های دیگر، مو به‌مو یادداشت می‌کند. تحریر این یادداشت‌ها چهار سال تمام، تا سالی که کافکا برای همیشه به‌آسایشگاه مسلولین نقل مکان می‌کند و چشم از جهان فرومی‌بندد (۱۹۲۴)، ادامه می‌یابد. و بدین ترتیب، مجموعه‌ای از گفته‌ها و عقاید کافکا دربارهٔ موضوع‌ها و مسائل گوناگون ثبت می‌شود.

با وجود اینکه یانوش، هنوز دو سال از مرگ کافکا نگذشته، به‌تقاضای یکی از ناشران پراگ، یادداشت‌هایی را که دربارهٔ کافکا دارد، برای انتشار تنظیم می‌کند، متن کامل این یادداشت‌ها در سال ۱۹۶۸، یعنی بیش از چهل سال بعد، انتشار می‌یابد. و این خود داستان مفصلی دارد که شرحش را از زبان یانوش پیر، در «سرگذشت این کتاب» می‌خوانید.

موضوع اصالت و ارزش استنادی گفتگو با کافکا، لابد نخستین سؤالی است که در برخورد اول با کتاب برای هر خواننده‌ای مطرح می‌شود. ماکس برود، نزدیک‌ترین دوست کافکا و کسی که پس از مرگ او مجموعهٔ آثار او را به‌صورت مدون انتشار داده‌ است، پس از انتشار کتاب یانوش، در زندگینامهٔ کافکا شرحی در این مورد نوشته‌ است که در کتاب گفتگو با کافکا آمده است.