
یاری متقابل، عامل تکامل. پتر کروپتکین
📚یاری متقابل؛ عامل تکامل
🌊پتر کروپتکین
🌊ترجمهی هومن کاسبی
🌊نشر افکار
📜۳۸۵ صفحه
🍀کیفیت: نو
«یاری متقابل: عامل تکامل» مجموعهای از مقالات است که فیلسوف و آنارشیست روسی، پیتر کروپوتکین، در سال ۱۹۰۲ منتشر کرد. این مقالات ابتدا بین سالهای ۱۸۹۰ تا ۱۸۹۶ در مجلهٔ انگلیسی قرن نوزدهم چاپ شده بودند. کروپوتکین در آنها نقش همکاری و سود متقابل (یا همان «یاری متقابل») را در میان حیوانات و نیز جوامع انسانی گذشته و حال بررسی میکند. او در برابر نظریههای رقابتمحورِ داروینیسم اجتماعی استدلال میآورد و همچنین تصویری متفاوت از همکاری ارائه میدهد؛ تصویری که نه بر پایهٔ عشق جهانشمول ــ چنانکه نزد نویسندگانی مانند ژانژاک روسو دیده میشود ــ بلکه بر پایهٔ منافع متقابل و ضرورتهای زیستی و اجتماعی استوار است.
این کتاب یکی از متون بنیادین در اندیشهٔ کمونیسم آنارشیستی به شمار میرود و کوششی است برای ارائهٔ مبانی علمی این جریان در برابر ماتریالیسم تاریخی مارکسیستی. افزون بر آن، بسیاری از زیستشناسان، «یاری متقابل» را اثری الهامبخش و نقطهٔ عطفی در مطالعهٔ علمی همکاری و همزیستی دانستهاند. کروپوتکین در بخشی از کتاب مینویسد:
«مفهوم تنازع بقا بهعنوان عامل تطور، که توسط داروین و والاس وارد علم شد، به ما امکان داد تا طیفی بینهایت گسترده از پدیدهها را در تعمیمی عام بگنجانیم؛ تعمیمی که بهزودی به بنیاد فرضیات فلسفی، زیستشناختی و جامعهشناختی بدل شد. گونههای گوناگونی از واقعیات ــ از انطباق کارکرد و ساختار موجودات با محیط پیرامونشان گرفته تا تکامل فیزیولوژیک و کالبدشناسانه، و از پیشرفت فکری تا رشد اخلاقی ــ که پیشتر با دلایل گوناگون توضیح داده میشدند، در این مفهوم عام یکپارچه شدند. ما همهٔ این واقعیات را همچون کوششهایی مداوم ــ مبارزه علیه شرایط نامساعد ــ برای رشد افراد، نژادها، گونهها و جوامع دریافتیم؛ کوششهایی که به بیشترین غنا، تنوع و شدت زندگی منتهی میشوند.»
#یاری_متقابل_عامل_تکامل
#پیتر_کروپتکین