کارگردانی و دراماتورژی: سوزاندن خانه. یوجنیو باربا

📚کارگردانی و دراماتورژی: سوزاندن خانه

🌊یوجنیو باربا

🌊ترجمه‌ی محسن تمدنی‌نژاد

🌊نشر بان

📜۴۸۰ صفحه

🍀کیفیت:  نو. یک زدگی خیلی جزئی روی جلد دارد.

کتاب کارگردانی و دراماتورژی: سوزاندن خانه نوشته‌ی یوجنیو باربا یکی از آثار مهم در حوزه‌ی نظریه و تجربه‌ی عملی تئاتر معاصر است. باربا کارگردان ایتالیایی و بنیان‌گذار گروه مشهور اودین تئاترت (Odin Teatret) در دانمارک است و از شاگردان و همکاران یرژی گروتفسکی به شمار می‌آید. آثار او معمولاً ترکیبی از تجربه‌های عملی، تأملات نظری و روایت‌های شخصی از فرایند کار تئاتری است.

عنوان «سوزاندن خانه» یک استعاره است. باربا از آن برای توصیف وضعیتی استفاده می‌کند که در آن کارگردان یا گروه تئاتری باید گاهی عادت‌ها، روش‌های تثبیت‌شده و حتی دستاوردهای قبلی خود را کنار بگذارند تا امکان کشف و خلاقیت تازه فراهم شود. به بیان دیگر، برای ساختن چیز جدید باید جرئت داشت که «خانه‌ی قدیمی» را بسوزانیم.

در این کتاب باربا درباره‌ی چند محور اساسی صحبت می‌کند:

- رابطه‌ی کارگردان و دراماتورژی

  باربا دراماتورژی را فقط تحلیل متن نمی‌داند. از نظر او دراماتورژی یعنی چگونگی سازمان دادن به کنش‌ها، تصاویر، ریتم و روابط روی صحنه.

- دراماتورژی اجرا

  او تأکید می‌کند که دراماتورژی فقط در متن نمایشنامه وجود ندارد، بلکه در بدن بازیگر، حرکت، فضا، نور، صدا و مونتاژ صحنه‌ها نیز شکل می‌گیرد.

- فرایند خلق در گروه تئاتری

  تجربه‌ی طولانی او با گروه اودین تئاترت نشان می‌دهد که اجرا نتیجه‌ی پژوهش جمعی، تمرین‌های طولانی و آزمایش‌های متعدد است، نه صرفاً اجرای یک متن آماده.

 جایگاه کتاب در اندیشه‌ی تئاتری

این کتاب ادامه‌ی همان رویکردی است که باربا در نظریه‌ی «انسان‌شناسی تئاتر» مطرح کرده است؛ یعنی بررسی اصول مشترک بازیگری در فرهنگ‌های مختلف. در «سوزاندن خانه» او نشان می‌دهد که چگونه این نگاه می‌تواند در کارگردانی و ساختاردهی اجرا به کار رود.

این اثر برای چند گروه اهمیت دارد:

- کارگردانان تئاتر که می‌خواهند با شیوه‌های خلاقانه‌ی ساخت اجرا آشنا شوند.

- دراماتورژها که به دنبال درک گسترده‌تری از مفهوم دراماتورژی هستند.

- دانشجویان تئاتر که می‌خواهند فرایند عملی خلق نمایش را از نگاه یکی از مهم‌ترین کارگردانان معاصر بشناسند.

در مجموع، «سوزاندن خانه» بیشتر از آنکه یک کتاب آموزشیِ دستورالعملی باشد، گزارشی از تجربه‌ها و تأملات یک کارگردان بزرگ درباره‌ی فرایند خلق تئاتر است؛ کتابی که خواننده را دعوت می‌کند تا درباره‌ی عادت‌های هنری خود تردید کند و راه‌های تازه‌ای برای آفرینش صحنه‌ای جست‌وجو کند.