گروتسک در ادبیات، فیلیپ تامپسون

📚گروتسک در ادبیات

🌊فیلیپ تامپسون

🌊ترجمه‌ی غلامرضا امامی

🌊نشر شیوا، شیراز، ۱۳۶۹

🍀کیفیت: قدیمی و نو

کتاب «گروتسک در ادبیات» (The Grotesque in Literature) اثر فیلیپ تامپسون یکی از متون کلاسیک و تحلیلی در بررسی مفهوم گروتسک است که می‌کوشد این اصطلاح مبهم و چندمعنا را از پراکندگی‌های صرفاً توصیفی نجات دهد. تامپسون با مرور تاریخچه‌ی مفهوم گروتسک از هنر رنسانس تا ادبیات مدرن، نشان می‌دهد که گروتسک نه یک سبک واحد، بلکه حالتی تنشی است که از هم‌نشینی امر متضاد پدید می‌آید: خنده و هراس، امر کمیک و امر دهشتناک، بدنیت اغراق‌شده و فروپاشی نظم عقلانی. از نظر او، گروتسک زمانی شکل می‌گیرد که مرزهای تثبیت‌شده‌ی معنا، هویت یا شکل به‌طور ناآرام‌کننده‌ای مخدوش شوند.

تامپسون در ادامه، با تحلیل نمونه‌هایی از نویسندگان مختلف، گروتسک را به‌مثابه شیوه‌ای انتقادی می‌فهمد که امکان آشکارسازی بحران‌های فرهنگی و وجودی را فراهم می‌کند. برخلاف خوانش‌هایی که گروتسک را صرفاً به کارناوال، خنده یا وارونگی اجتماعی فرو می‌کاهند، او بر وجه اضطراب‌آور و بی‌قرارکننده‌ی گروتسک تأکید می‌کند؛ وضعیتی که نه به رهایی کامل می‌انجامد و نه به تثبیت معنا. در این معنا، گروتسک در ادبیات مدرن بدل به نشانه‌ای از ازهم‌گسیختگی سوژه، بحران بازنمایی و ناتوانی زبان در مهار تجربه‌ی معاصر می‌شود.

#گروتسک_در_ادبیات