فقر آموزش در امریکای لاتین (صدقه و آزار)، ایوان ایلیچ

📚فقر آموزش در امریکای لاتین (صدقه و آزار)

🌊ایوان ایلیچ

🌊ترجمه‌ی هوشنگ وزیری

🌊انتشارات خوارزمی، ۱۳۵۶

🍀کیفیت: قدیمی تمیز

ایوان ایلیچ (Ivan Illich)، متفکر و منتقد اجتماعی اتریشی-آمریکایی (۱۹۲۶–۲۰۰۲)، از برجسته‌ترین صداهای انتقادی قرن بیستم در حوزه‌های آموزش، پزشکی، توسعه و نهادهای مدرن است. او که سال‌ها در آمریکای لاتین، به‌ویژه در مکزیک، به کار آموزشی و پژوهش اجتماعی مشغول بود، در آثارش به نقد بنیادینِ نهادهایی پرداخت که به‌ظاهر برای خدمت به انسان شکل گرفته‌اند اما در عمل به ابزار سلطه، وابستگی و ازخودبیگانگی بدل شده‌اند. آثار او همچون جامعهٔ بدون مدرسه، ابزارهای همیار و صدقه و آزار، دعوتی‌اند به بازاندیشی در معنای آزادی، یادگیری و پیشرفت در جهان مدرن.

کتاب حاضر نقدی فلسفی بر مفهوم «توسعه» و نقش نهادهای آموزشی، مذهبی و خیریه در آمریکای لاتین است. ایلیچ با تکیه بر تجربه‌های خود در مکزیک، نشان می‌دهد که کمک‌های انسان‌دوستانه و برنامه‌های آموزشی غربی، هرچند در ظاهر با نیت خیر انجام می‌شوند، در عمل به ابزارهایی برای سلطه و وابستگی فرهنگی بدل می‌گردند. او استدلال می‌کند که این نوع صدقه دادن، فقر را از میان نمی‌برد بلکه آن را بازتولید می‌کند، زیرا مردم محلی را از توانایی خود برای اندیشیدن و عمل مستقل بیگانه می‌سازد.

به باور ایلیچ، پشت ظاهرِ مهربانِ «کمک» و «آموزش»، نوعی خشونت پنهان نهفته است: خشونتی که فرهنگ‌ها را تحقیر و انسان‌ها را به مقلدان الگوهای غربی تبدیل می‌کند. او این وضعیت را «آزار» می‌نامد، زیرا نتیجهٔ آن از میان رفتن شأن و آزادی انسانی است. ایلیچ در این اثر، خواستار رهایی از نهادهای بوروکراتیک و بازگشت به یادگیری آزاد و خودجوش است — یادگیری‌ای که در پی رشد انسانی و همزیستی برابر است، نه تولید انقیاد در پوشش نیکوکاری.

#فقر_آموزش_در_امریکای_لاتین

#ایوان_ایلیچ

#هوشنگ_وزیری