در ستایش دیوانگی، اراسموس

📚در ستایش دیوانگی

🌊اراسموس

🌊ترجمه‌ی حسن صفاری

🌊نشر فرزان روز

📜کاغذ سفید

🍀کیفیت: کاملاً نو

اگر به گفته‌ی پاسکال بازگردیم که می‌گوید: «دیوانه بودن آن‌قدر ضروری‌ است که دیوانه نبودن، خود شکلی از دیوانگی‌ است»، بهتر می‌توانیم به درون‌مایهٔ اصلی کتاب در ستایش دیوانگی اثر اراسموس راه یابیم.

این اثر، تک‌گویی‌ای‌ است جسورانه و طنزآلود که شباهت زیادی به شیوهٔ فلسفه‌ورزی افلاطونی دارد؛ جایی که ادبیاتی نمایشی به خدمت اندیشه درمی‌آید. در ستایش دیوانگی در وهلهٔ نخست، خطابه‌ای است خطاب به جامعهٔ زمانهٔ خود، و در عین حال، رساله‌ای است برای همهٔ اعصار. درست از همین‌رو، چون ریشه در زمانه‌اش دارد، توان آن را دارد که با همهٔ دوران‌ها سخن بگوید.

دسیدریوس اراسموس، با درکی شهودی و عمیق از اروپای گرفتار در منجلاب استبداد، جهل، خرافه و بیگانه‌هراسی، در این اثر، نقدی بنیان‌افکن بر عقلانیتی کلیسایی و مسلط ارائه می‌دهد؛ عقلانیتی خشک، سرکوبگر و ترس‌خورده از هرگونه آزادی، نوخواهی و عمقِ تأمل. در ستایش دیوانگی پیش از آن‌که رسالهٔ اتوپیای سر توماس مور یا گفتار در بندگی خودخواستهی اتیین دولابوئسی نگاشته شود، بر اهمیت نوعی «جنون عقلانیِ حاصل از آزادی» تأکید کرد؛ جنونی که بعدها فلسفه، الهیات، هنر و ادبیات غرب را از بنیاد دگرگون ساخت.

اگر امروز می‌پذیریم که عقلانیت، در معنای مدرن و رهایی‌بخش آن، یکی از رادیکال‌ترین تعهدات انسانی‌ است، بخشی از این بینش را مدیون در ستایش دیوانگی هستیم. این اثر از فیلسوف و مصلح اجتماعی بزرگ هلندی، کسی که همچون دوست و همفکرش، سر توماس مور، «مردی برای همهٔ دوران‌ها» بود، به‌جا مانده است.

#در_ستایش_دیوانگی

#اراسموس