درآمدی بر هنرهای زیبا: جستارهایی درباره‌ی هنر و فلسفه، اتین ژیلسون

📚درآمدی بر هنرهای زیبا: جستارهایی درباره‌ی هنر و فلسفه
🌊اتین ژیلسون
🌊ترجمه‌ی بیتا شمسینی
🌊نشر فرهنگستان هنر
📕قطع وزیری
📜کاغذ تحریر

🍀کیفیت: نو
 

کتاب «درآمدی بر هنرهای زیبا: جستارهایی درباره‌ی هنر و فلسفه» نوشتهٔ اتین ژیلسون (Étienne Gilson)، یکی از آثار مهم در پیوند میان تاریخ هنر، فلسفهٔ هنر و زیبایی‌شناسی است. این کتاب، مجموعه‌ای از جستارها و تأملات فلسفی دربارهٔ ماهیت هنر، نقش هنرمند، و نسبت میان تفکر فلسفی و تجربهٔ زیباشناختی است.

نویسنده کیست؟

اتین ژیلسون (1884–1978) فیلسوف و مورخ فرانسوی، یکی از برجسته‌ترین شارحان نوافلاطون‌گرایی و سنت توماسی در قرن بیستم است. او از چهره‌های کلیدی در احیای تفکر مسیحی در فلسفه مدرن بود و در کارهایش، تاریخ فلسفه را با رویکردی تحلیلی و نظام‌مند بازخوانی می‌کرد.

موضوع کلی کتاب:

در این کتاب، ژیلسون با نگاهی تاریخی-فلسفی، سعی می‌کند به این پرسش پاسخ دهد که «هنر چیست؟» و «چه تفاوتی میان هنر و علم، یا هنر و اخلاق وجود دارد؟» او تأکید می‌کند که هنر را نمی‌توان صرفاً به عنوان انتقال احساس یا بازنمایی تقلیدی از جهان تعریف کرد، بلکه باید آن را در پیوند با عمل انسانی، معرفت، و خلاقیت فهمید.

نکات و مضامین برجسته:

1. هنر به مثابهٔ ساختن (Art as Making)

ژیلسون از سنت ارسطویی و مسیحی الهام می‌گیرد و هنر را نوعی "فعل سازنده" یا "تولید کردن" (poiēsis) می‌داند، نه صرفاً بازنمایی. او بر «ساختن» به‌مثابه جوهر هنر تأکید دارد. برای ژیلسون، هنر بیش از آنکه نوعی شناخت باشد، نوعی توانایی برای خلق یک شیء به‌گونه‌ای زیبا و هدفمند است.

2. تفکیک میان هنر و زیبایی‌شناسی

او هنر را از فلسفهٔ زیبایی جدا می‌داند و معتقد است که:

«زیبایی‌شناسی یک رشتهٔ نظری است، اما هنر یک عمل خلاق است.»

یعنی زیبایی‌شناسی می‌کوشد درک کند چرا چیزی زیباست، اما هنر در پی آفرینش آن چیز زیباست.

3. مسیحیت و هنر

در برخی جستارها، ژیلسون به رابطهٔ میان الهیات مسیحی و هنر می‌پردازد، به‌ویژه در دوران قرون وسطی. او نشان می‌دهد چگونه هنر دینی نه تنها بر اساس محتوای الهی، بلکه بر اساس ساختار معرفتی زمان خود شکل گرفته است.

4. نقد ایده‌آلیسم و هنر مدرن

ژیلسون با بدبینی به برخی گرایش‌های هنر مدرن می‌نگرد، به‌ویژه زمانی که هنر از ساختن فاصله می‌گیرد و تنها به بیان ذهنیت بدل می‌شود. او باور دارد که هنری که از مهارت، فن، و ماده جدا شود، از جوهر خود تهی می‌شود.

#درآمدی_بر_هنرهای_زیبا
#اتین_ژیلسون
#بیتا_شمسینی