اخلاق در حوزهی عمومی: تأملاتی درباب ارزشها و نهادهای دموکراتیک
علی میرسپاسی
نشر ثالث
کاغذ تحریر، ۲۳۶ صفحه
کیفیت: نو
تاریخ تجربۀ گرانمایۀ دموکراسی، یا دقیقتر بگوییم دموکراسیها، روایت شکلگیری زمینههای سیاسی و اجتماعیای است که در آن امکان تحقق آزادی انسان فراهم آمده و آدمی توانسته است در صلح، به دور از ترس و خشونت، بر پایه وجدان شخصی، باورهای فرهنگی و اخلاقی، یا با پیروی از عقل، خیال و احساس، با همنوعان خود و نیز با نهادهای جامعه رابطۀ سازنده برقرار کند. با این حال، حفظ و گسترش این آزادیها تنها زمانی میسر است که شهروندان جامعۀ دموکراتیک، در مقام اعضای جامعۀ کلانتر، در امور و مسائلی که به سرنوشت جمعی و تعیین راهبردها و سیاستهای عمومی جامعه مربوط است، مشارکت ورزند و با همیاری یکدیگر، در فضایی شفاف و در معرض نگاه عمومی، به پویایی و شکوفایی نهادهای دموکراتیک یاری رسانند. در مقابل، اموری که در حیطۀ وجدان فردی، ذوق، سلیقه یا معیشت و شغل قرار میگیرند ــ یعنی قلمرو خصوصی ــ قابل تعمیم به همۀ شهروندان نیستند و شایسته نیست عموم جامعه، از رهگذر گفتوگو، رأیگیری یا حتی توافق جمعی، در این حوزهها مداخله کنند. به رسمیت شناختن استقلال حوزۀ خصوصی و تمایز آن از حوزۀ عمومی، همراه با دخالت حداقلی دولت در این عرصه، زمینۀ آزادی فرهنگی و دینی را فراهم میسازد و به مسائل خصوصی امتیازی ویژه میبخشد. بدینترتیب، عرصۀ خصوصی از طراوت، آزادی و سرزندگی بیشتری برخوردار میشود و جامعه نیز این فرصت را مییابد که رفتار و کنش شهروندانش سویهای «اخلاقی»تر پیدا کند و آنان در شرایطی امیدوارتر، رضامندتر و با سطحی بالاتر از رفاه، زندگی خویش و جامعۀ خود را سعادتمند بپندارند. دموکراسی، بهمنزلۀ سازمانی اجتماعی و سیاسی با خصلت آزادیخواهانه و مساواتطلبانه، در اصل با هدف گسترش و پاسداری از حقوق برابر شهروندان و مهیا ساختن شرایط اجتماعی و سیاسیای پدید آمده است که به واسطۀ آن، همۀ افراد جامعه بتوانند در تعیین سرنوشت عمومی خود و کشورشان نقش عادلانه و مؤثری ایفا کنند. بدینسان، به جای ترس از قدرت و خشونت سیاسی، شهروندان از طریق مشارکت داوطلبانه در بحثها، گفتوگوها و فعالیت نهادهای عمومی و دموکراتیک، در آبادانی جامعه و پرورش اخلاق عمومی سهیم میشوند. چنین جامعهای، در چارچوب ظرفیتها و امکانات خود، صورتبندی عینی و علمی فضیلتهای مدنی است و کارکرد بنیادین نهادهای اصلی آن، تحقق اجتماعی این ارزشها در عرصۀ عمومی است.
نظرات
شما هم درباره این محصول نظر خود را بنویسید. برای ثبت نظر، لازم است ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید.