
آفرینش گذشتهٔ انسان: معرفتشناسی باستانشناسی پلئیستوسن، رابرت بدناریک
📚آفرینش گذشتهی انسان: معرفتشناسی باستانشناسی پلئیستوسن
🌊رابرت بدناریک
🌊ترجمهی وحید عسکرپور
🌊نشر پگاه روزگار نو
📜۳۲۰ صفحه
🍀کیفیت: نو. فرسودگی خیلی کمی بر جلد دارد.
کتاب «آفرینش گذشتهٔ انسان: معرفتشناسی باستانشناسی پلئیستوسن» نوشتهٔ انتقادیِ رابرت بدناریک، باستانشناس برجستهٔ استرالیایی، اثری است که در اختیار پژوهشگران و علاقهمندان حوزهٔ باستانشناسی قرار گرفته است.
بدناریک در این کتاب میکوشد هر دو مدعای بنیادین باستانشناسی، یعنی «علمیبودن» و «بیطرفانهبودن» روایتهای مبتنی بر زمینشناسی را به چالش بکشد. به باور او، باستانشناسی را نمیتوان علم دانست؛ زیرا علم مستلزم گزارههایی است که از معیارهای سختگیرانهٔ اثبات و، مهمتر از آن، ابطالپذیری یا آزمونپذیری برخوردار باشند. حال آنکه روایتهای باستانشناسان از فرهنگها و تمدنهای گذشته بر شواهدی بسیار سست استوارند و اساساً امکان آزمون یا ابطالپذیری ندارند. ازاینرو، نمیتوان ادعا کرد که باستانشناسی علم است یا روایتهای باستانشناسان از جوامعی که دیگر وجود ندارند، ماهیتی علمی دارند.
تمرکز اصلی بدناریک در این کتاب بر نقد معرفتشناسانهٔ روایتهای باستانشناسی از دورهٔ «پلئیستوسن» است. در ادبیات رایج زمینشناسی و باستانشناسی، این دوره از حدود ۲٫۵ میلیون سال پیش آغاز میشود و تا حدود ۱۰ هزار سال پیش ادامه مییابد. بر پایهٔ روایت غالب باستانشناسی مدرن از تاریخ آفرینش انسان، در ابتدای دورهٔ پلئیستوسن، اجداد انسان بهگونهای شبهمعجزهآسا در جنوب صحرای آفریقا پدیدار میشوند و تا پایان این دوره، با انقراض دیگر گونههای انسانسان، از جمله نئاندرتالها، به حاکم بلامنازع کرهٔ زمین بدل میگردند.
رابرت بدناریک در این اثر، با نقد این روایتها، ارائهٔ شواهدی برای نشاندادن نادرستی ادعاهای رایج باستانشناسان دربارهٔ این دوره، و نیز با آشنا کردن مخاطبان با گونههای بدیل باستانشناسی، میکوشد هژمونی باستانشناسی استعمارمحور و اروپامحور را درهم بشکند.
#آفرینش_گذشته_انسان
#رابرت_بدناریک