سیاره‌ی زاغه‌ها، مایک دیویس

📚سیاره‌ی زاغه‌ها
🌊مایک دیویس
🌊ترجمه‌ی امیر خراسانی
🌊نشر مانیا هنر
📜۴۷۶ صفحه

🍀کیفیت: نو

کتاب «سیاره‌ی زاغه‌ها» (Planet of Slums) اثر مایک دیویس (Mike Davis) از مهم‌ترین و بحث‌برانگیزترین آثار در حوزهٔ شهرشناسی انتقادی و مطالعات شهری معاصر است.
این کتاب نخستین‌بار در سال ۲۰۰۶ منتشر شد و به‌سرعت توجه بسیاری از پژوهشگران، فعالان اجتماعی و منتقدان سرمایه‌داری جهانی را جلب کرد.

محتوای اصلی کتاب
دیویس در این اثر با نگاهی تیزبین و انتقادی به رشد سریع زاغه‌نشینی در جهان جنوب (کشورهای در حال توسعه) می‌پردازد.
او نشان می‌دهد که چگونه فرآیند شهرنشینی بدون صنعتی‌شدن، نتیجهٔ مستقیم جهانی‌شدن نئولیبرالی، سیاست‌های تعدیل ساختاری، و عقب‌نشینی دولت‌های رفاه در کشورهای پیرامونی بوده است.
در واقع، برخلاف الگوی تاریخی اروپا که صنعتی‌شدن زمینهٔ شهرنشینی را فراهم کرد، در کشورهای جنوب، جمعیت عظیمی به شهرها رانده شدند بی‌آنکه شغلی پایدار یا زیرساختی مناسب برایشان ایجاد شود.

ایده‌های کلیدی

انفجار جمعیتی در زاغه‌ها

دیویس پیش‌بینی می‌کند که بخش بزرگی از جمعیت شهری جهان آینده در زاغه‌ها زندگی خواهد کرد. او آمارها و پیش‌بینی‌های سازمان ملل را بررسی می‌کند تا نشان دهد این روند چقدر گسترده و بی‌سابقه است.

زاغه به‌مثابه محصول سرمایه‌داری جهانی

زاغه‌ها از دید او صرفاً نتیجهٔ «فقر محلی» نیستند، بلکه محصول مستقیم ساختارهای اقتصادی جهانی و نابرابری بین شمال و جنوب‌اند.

خشونت، ناامنی و شکنندگی اجتماعی

دیویس توضیح می‌دهد که چگونه زاغه‌ها اغلب در مناطقی پرخطر و فاقد خدمات عمومی شکل می‌گیرند؛ مناطقی که به‌شدت آسیب‌پذیر در برابر بیماری‌ها، فجایع طبیعی و بحران‌های سیاسی‌اند.

شهرنشینی بدون آینده

او با لحنی بدبینانه می‌گوید بسیاری از این کلان‌شهرهای جهان جنوب، آینده‌ای تیره و پر از بحران اجتماعی و زیست‌محیطی دارند.

اهمیت و نقد
این کتاب به نوعی مانیفست انتقادی علیه نظم نئولیبرال جهانی است.
در محافل دانشگاهی، کتاب هم ستایش شد (برای داده‌های تکان‌دهنده و نگاه انتقادی) و هم نقد شد (برخی آن را بیش از حد بدبینانه و فاقد چشم‌انداز راه‌حل دانسته‌اند).
با این حال، «سیاره‌ی زاغه‌ها» به یکی از متون کلاسیک در مطالعات شهری، جغرافیای انتقادی و نظریهٔ شهر معاصر بدل شد.

#سیاره_زاغه_ها #مایک_دیویس